Liberia bruist van de levendigheid en activiteit. Als er één woord níet past op Liberia dan is het lamlendigheid. Hoewel, in sommige delen van het binnenland (met name de provincie Sinoe) was de sfeer erg afwachtend. Maar over het algemeen zijn Liberianen bezig met vooruit kijken. Mensen willen er iets van maken. Het grote risico is misschien dat ze juist te weinig terug kijken.
Als je er naar vraagt, wordt er schoorvoetend geantwoord: we willen het er eigenlijk niet meer over hebben, want het was een collectieve gekte waar we allemaal in zaten.
Er zijn zeker nog fikse spanningen tussen bepaalde groepen en zeker tussen individuen. Op groepsniveau, vooral etnische groepen, merk je er op het eerste gezicht weinig van. Maar dat wil niet zeggen dat er geen spanningen zouden zijn. Nog steeds bezoeken vrouwen uit bijvoorbeeld één dorp niet de markt in het nabijgelegen dorp, omdat hier een andere etnische groep woont. Diverse partners van ICCO en Kerk in Actie werken aan het verminderen van dit soort spanningen. Meer individueel zit er diepe frustratie, die vaak weer boven komt als vluchtelingen naar huis terugkeren. Anderen hebben hun huis en grond in gebruik genomen, wat nu? De discussies, ruzies en rechtszaken over landrechten nemen op dit moment in hoog tempo toe. Ook ten aanzien van landrechten zijn partners van ICCO en Kerk in Actie actief: bij de lokale bemiddeling, bij het verbeteren van het juridisch systeem, bij het aanscherpen van wetten. Ook hier is het motto: los het conflict met elkaar op als het kán, maar zoek de rechter op als het móet.
In Liberia hebben mensen te kampen met PTSS (posttraumatisch stressyndroom). De laatste tijd wordt deze diagnose vaker gesteld. Na de oorlog was er vrijwel geen enkele organisatie in staat om deze diagnose te stellen, laat staan om deze te behandelen. Inmiddels zijn er meer mensen geschoold in het behandelen van trauma’s.
Een aantal partners van ICCO & Kerk in Actie heeft een tijdje samengewerkt met CVT, Centre for Victims of Torture. Echter CVT bleek nogal ‘van buitenaf’ te werken door ‘deskundigen’ in dorpen te stationeren. Hoewel dit wel Liberiaanse deskundigen waren, werkte het toch niet goed. De partners van ICCO & Kerk in Actie proberen op dorpsniveau de mensen zodanig te trainen dat zij trauma’s kunnen herkennen en doorverwijzen naar andere organisaties als dat echt nodig is. De trauma counselling op dorpsniveau is een integraal onderdeel van het werk van ene aantal partnerorganisaties. De meer specifieke behandeling van PTSS voor een relatief klein aantal ‘zware gevallen’ wordt nu overgelaten aan anderen.
De overgrote meerderheid van vrouwen die in de oorlog gruwelijke ervaringen heeft opgedaan, blijkt al veel geholpen met de mogelijkheid om met lotgenoten te praten, het eigen verleden onder ogen te zien en vooral samen te werken aan een nieuwe toekomst. In een beperkt aantal gevallen wordt geassisteerd bij het vervolgen van daders. De vereniging van vrouwelijke juristen AFELL doet dit ook met ondersteuning van ICCO & Kerk in Actie.
In Liberia heeft iederéén een soort trauma. MODHAR en YMCA merken dus dagelijks in hun werk dat mensen soms ‘vast’ zitten en niet verder kunnen. Ook in de eigen organisaties dragen veel medewerkers diepe verwondingen mee.