Column

Untitled Document

Sprekende gebaren - deel 1

Geïnspireerd door de gebarentaal in de Noordelose dovendienst* verschijnt deze column als eerste van een serie van vier.
Hij is geschreven vanuit het gezichtspunt van een horende.

Verwondert u zich in de gecombineerde dienst** ook over de gebaren door de gebarentolk? Ik wel en ik zal u vertellen waarom.

Zo'n dienst in de Ontmoetingskerk maakt mijn geloofsbeleving helemaal compleet, een feest !
Graag zit ik vlak achter de doven, zodat ik de tolk goed kan zien en de gebaren in me op kan nemen. Het grijpt me aan, als ik de gebarentolk bezig zie.
Juist de gebaren betreffende het geloof spreken me bijzonder aan.

Die gebaren raken me diep, zoals het gebaar voor de Heilige Geest: je hand beweeg je in golvende lijn van je hoofd naar beneden. Het gebaar voor Jezus is zeker veelzeggend: de tolk geeft om beurten de gaten in de doorboorde handen aan. Het gebaren gaat heel vlug, maar doordat ik vaak dezelfde woorden en zinnen zie en hoor, kan ik door de herhaling verschillende gebaren herkennen.

Voor mij voegen de gebaren veel toe aan de betekenis van de woorden van de predikant, het geeft een extra dimensie. Voor de doven is het echter niets extra's, het voegt niks toe, want het is het enige communicatiemiddel dat ze hebben. Daar had ik nooit zo bij stil gestaan voordat ik contact had met een doof echtpaar, de één is volledig doof en de ander slechthorend.

Voordat ik over dit onderwerp ging schrijven heb ik hen een bezoek gebracht en ben heel wat wijzer geworden.

Lisette
wordt vervolgd…

*   Dovendienst is eigenlijk niet de goede benaming voor zo'n dienst in onze kerk. Een dovendienst is eigenlijk een dienst voor overwegend doven.
** Een gecombineerde dienst is een dienst met overwegend horenden en een kleine groep doven met een gebarentolk, zoals trouwe bezoekers van de Ontmoetingskerk in Noordeloos wel weten. De gecombineerde diensten zijn twee keer per maand in de hele regio. Naast de gecombineerde diensten is er één keer per maand een dovendienst.

Week 45_12-11-2012

Sprekende gebaren deel 2

Een paar jaar geleden was ik met een vriendin in Italië, uitgerekend in een land, waar met veel expressie met elkaar communiceren heel gewoon is.
Zij wilde in een winkel iets in het Nederlands duidelijk maken.
Toen men haar niet verstond, begon ze steeds harder te praten.
Die reactie heb ik ook tegenover iemand die doof is. Dat heeft in beide gevallen geen zin.
Aan durf ontbrak het haar niet, maar met gebaren was ze verder gekomen.
Ook met baby's kun je al gauw communiceren met gebaren.
Bijvoorbeeld met een kinderversje als: Klap eens in je handjes.
Gelukkig ben ik een beetje kind gebleven en sta ik er meestal niet bij stil dat ik gebaren maak.
In dit deel van Europa zijn we dat niet zo gewend, toch kennen we gebaren.
Verkeerspolitie gebruikt ze om verkeer te regelen.
Er zijn veel overeenkomstige gebaren in de Nederlandse spreektaal en de NGT*,
maar ook verschillende.
Als ik bij het gebaar voor oké mijn duim opsteek, begrijpt een dove dat ook.

Hieronder links een algemeen gebaar, rechts een gebaar uit de NGT.

Wie kent niet het gebaar voor stil zijn ? Het gebaar voor boek in de NGT:

   


In het volgende deel: hoe heb ik de communicatie met een dove handen en voeten gegeven ?

Er zijn verschillende gebarentalen, elk land kent een eigen taal, net zoals in de spreektaal.
Hoe is gebarentaal ontstaan ?
Gebarentaal voor doven bestaat al honderden jaren, waarschijnlijk duizenden.
In 1880 werd tijdens een internationaal congres, uitgerekend te Milaan de gebarentaal verboden.
Omdat het slecht zou zijn voor de spraak- en taalontwikkeling van dove kinderen.
Stiekem werden toch gebaren gebruikt.
Deze misvatting werd in 1964 rechtgezet.
Tegenwoordig weten we dat gebaren gebruiken goed is voor taalontwikkeling van alle kinderen.
Pas in 1980 werd besloten de gebarentaal als 1e taal aan te leren aan doven.
In 1987 was de eerste gebarentolk en is er een eerste gebarenwoordenboek verschenen.
*De Nederlandse Gebarentaal (NGT) bestaat dus nog niet zo lang en is nog steeds in ontwikkeling.
Erica Terpstra heeft veel betekend voor mensen met een auditieve beperking en voor de gebarentaal.
Zij heeft zich ingezet om de gebarentaal erkend te krijgen.
De NGT is nog steeds niet erkend, maar daar wordt wel aan gewerkt.

Lisette
wordt vervolgd 
Week 46_19-11-2012

Sprekende gebaren deel 3

Hoe benader ik iemand die doof is?
Ik kijk hem goed aan, praat langzaam en articuleer duidelijk. Door middel van spraakafzien begrijpt hij mij.
Maar wat als ik achter hem sta?
Op de schouders tikken kan hem laten schrikken. Ik zorg dus dat ik voor hem kom te staan en trek zo zijn aandacht.
Iemand die doof is kijkt je indringend aan. Hij let niet alleen je op mond, maar op je hele mimiek. Het kan zijn dat je als horende verlegen wordt in zo'n situatie. Ik heb daar gelukkig geen last van. Bovendien ervaar ik het als prettig dat iemand je aankijkt.
We hebben volledige aandacht voor elkaar.
Daar kan ik als horende van leren.

Het bezoek aan dit echtpaar met een auditieve beperking was gezellig en leerzaam.
Het heeft me zeer verrast dat we elkaar zo goed konden begrijpen.
Een dove vindt het fijn om af en toe met een horende te communiceren en ik met hem.
Het kost hem wel veel inspanning, voor mij geldt dat natuurlijk ook.
Voor doven onder elkaar is het geen probleem, zij "spreken" dezelfde taal.
Hoe een dove zich moet voelen tussen horenden, zal ongeveer hetzelfde zijn als hoe ik me voel tussen doven.
Dan ben ik horende doof, ik begrijp er echt helemaal niets van en voel me doodongelukkig.
Voor mij is stilte soms fijn, rustgevend, daarentegen ervaart een dove een volkomen stilte, altijd.
Ik probeer me die stilte in te denken, altijd volkomen.
Dat lijkt me ondraaglijk en is onvoorstelbaar.

In de volgende en laatste aflevering:
Bijzondere ervaringen.

*Het aflezen van de mond en het gezicht heet spraakafzien.
De officiële benaming voor dove mensen is: mensen met een auditieve beperking.
Een bekende oorzaak voor doofheid is hersenvliesontsteking.
Als je doof bent geworden voordat je hebt leren praten heet dat prelinguale doofheid.
Nadat je hebt leren praten, heet het postlinguale doofheid.
Mensen die later of plotseling doof worden heten laat- of plotsdoven.
informatie op het internet: www.kentalis.nl 
gebarenwoordenboek: www.kegg.nl/egg_gebaren.php
www.gebarencentrum.nl  
www.dovenpastoraat.nl    

Wordt vervolgd
Week 47_26-11-2012

Sprekende gebaren deel 4 (slot)

De volledig dove vader hoort natuurlijk niet dat er een vliegtuig overkomt, maar hij vóelt het wel en weet wat er gebeurt.
Op een dag, het was 8 september 2011, voelde hij een voor hem onbekende trilling, overal gezocht, op zolder, buiten, maar niets gevonden.
Wat was er die dag gebeurd in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden?
Voor zo ver ik weet heeft niemand iets gemerkt.
Pas 's avonds op het journaal begreep hij wat hij gevoeld had.
Er was een aardbeving geweest in de buurt van Nijmegen.
Vanaf zijn eerste jaar was hij doof. Hij ging vanaf zijn 5e jaar naar de dovenschool Effatha in Voorburg en verbleef de hele week in een internaat, alleen in het weekend ging hij naar huis.
Dat viel allemaal niet mee, maar hij heeft een positieve uitstraling en is zeer toegankelijk.
Is het niet geweldig, dat zeven van zijn collega's een cursus gebarentaal doen ?

De moeder is actief in de interkerkelijke commissie van het dovenpastoraat en in het GIPS project (Gehandicapten Informatie Project voor Scholen).
Dit houdt o.a. in dat kinderen op school geconfronteerd worden met handicaps en zo ook met doof zijn en gebarentaal door middel van dvd, spelopdrachten en kringgesprekken.
Zij is slechthorend en kan horen door middel van een gehoorapparaat.
Ze werd pas doof op haar 4e jaar, zodat ze voor die tijd nog goed heeft leren praten.

De horende kinderen van dit gezin worden opgevoed met de Nederlandse taal en NGT*.
Het bijzondere hiervan is, dat je deze twee talen tegelijkertijd kunt gebruiken.
Het zou mooi zijn, als gebarentaal op de basisschool aangeboden werd.
Toen ik in de 60-er jaren een beroep moest kiezen, bestond de opleiding voor gebarentolk**
jammer genoeg nog niet.
Als ik een dovendienst wil volgen, is er de mogelijkheid een cursus gebarentaal te volgen.
Zoals voor alle talen geldt ook hiervoor, dat je het regelmatig in de praktijk moet oefenen.
Het zou fijn zijn als we weer eens een NGT predikant uitnodigen in een gecombineerde dienst.
In de kerk ervaar ik de gebaren voor doven als een boeiend en aangrijpend schouwspel.
Wat vind ik de gebarentaal een prachtig middel tot communicatie voor doven !

* NGT staat voor Nederlandse Gebaren Taal
** de HBO opleiding voor gebarentolk duurt 4 jaar

Met dank aan Martin en Heleen voor jullie openheid, dat jullie mij een kijkje gunden in de dovenwereld.
Het is fijn om met jullie nader kennis te hebben gemaakt.
Ook dank voor jullie ondersteuning met het schrijven over de wereld van de doven.
Zonder dat had ik er niets van terechtgebracht

(voor deel 1, 2 en 3 zie onder Column)
Lisette

Week 48_03-12-2012

Isabella en Roos hebben vanaf 2007 tot 2010 iedere week een column geschreven.
Dit allemaal begonnen in het kader van het jaarthema 'Ontdek je talenten '.
Columns over wat hen beweegt, wat ze meemaken of wat hen voor de geest komt.

Onder column Roos en Isabella leest u de eerder gepubliceerde columns.